Wednesday, May 6, 2020

షష్టి పుార్తి పద్యాలు.

రెండు , నాలుగు పాదాల లో "నాల్గవ గణం మొదటి అక్షరం " యతి కుదరాలి.   ఆరవ గణం తప్పని సరిగా "నలము" గానీ "జగణం" గాని రావాలి. ప్రాస యతి చెల్లదు.
పద్య పాదం మొదలు దీర్ఘంతో మొదలైతే నాలుగు పాదాలుా దీర్ఘంతోనుా ,  హ్రస్వం తో మొదలైతే హ్రస్వం తోనే ఉండాలి. 8 వ గణం చవర గురువుతోనే పుార్తి కావాలి .అంటే గ గ ముగానీ  సగణము గానీ మాత్రమే రావాలి.( 2  వ పాదం చివర , 4వ పాదం చివర లో ).

(సుసర్ల  వేంకట సన్యాసిరావు గారి సష్టి పుార్తి సందర్భం గా రాసిన కంద పద్యములు.)
దీవెనల----
కంద పద్యాక్షతలు.
-------------------------
---------------------
1.పద్యం
UII       UII      UII
వెన్నెల పందిరి నీడను
UII          IIU            IIII          UII     IIU
కన్నులు మిరుమిట్లు గొలుపు కాంతుల వడిలో
UII         UU     UII
అన్నయ  సన్యా   సయ్యదె
   UII        IIU      IUI      UII         IIU
మన్నిక వదిన మ్మగుాడె మంగళ మలరన్------ 
---------------------
2.పద్యం.      
  IIII            llll             Ull
రజసపు  I  గుణములు  I కల్గిన-
  IIII             UII     IUI       IUI     IIU 
సుజనుడు వేంకట సుసర్ల సుజన్మ దినమున్
    IIII          UII          UII
సజవుగ I నింటను  I జేసిరి
  IIII         UII      IUI         UII      UU
నిజపరి వారము లువేడ్క నిండగు రీతిన్ ॥
----------------------------------------
3.. పద్యం.
  IIII              IIII              UII
సదమల హ్రుదయము తోడను 
  IIII           UU      IUI        UU    IIU
సతతము సన్మా  ర్గమెంచి సంసా రమునన్
     IIII         UII         IIU
జతనము  తోడను   తనదౌ
     IIII         IIU      IUI       UII        IIU
పథమున సుఖసా రమెల్ల పంచుచు నిలిచెన్ ॥
-------------------
4.  పద్యం.
UII      UII         UII
ఆటల పాటల దేలుచు
UII          UII      IUI       IIU          IIU
మాటల తేనెల నుపంచి మసలుచు మహిలో
  UII      UII        UII
ధీటుగ  వేంకట వంద్యుడు
  UII       IIII           IUI         UII        IIU   
మేటిగ నరువది సుయేండ్లు మేలుగ మనియెన్॥
-----------------------------
5. పద్యం.
   IIII       IIU          IIU         
శశికిర  ణపుకాం  తులలో
   IIU           IIU            IIII       IIU        IIU
యశమం దుచుబం,ధుజనులు,యఖులం దరితో,
  IIII           UII     UII
మసలుచు వచ్చిన వారల
   IIII          UII     IUI         IIII            IIU
కుశలపు దీవెన లదేలె కులమున గణుడై ॥
------------------------------
6.పద్యం.
IIII               UII        UII
విజయము లిచ్చెడు లక్ష్మియె
IIU         IIU      IUI        IIU     IIU   
సజవుగ గ్రుహసీ మనేలు సగుణీ మణియై
    IIII       III       UII
గజగమ నిసుఖ  కారిణి   
IIII           UII      IUI         UII         IIU
నిజసతి యైసర సనుండ నిండెను సుఖముల్॥
----------------------------------
7. పద్యం.
   UII          IIU     UII
మానము అవమా నంబుల
      UII        UII        IIII          UII              UU     
ధ్యానము నెంచక నుమసలె న్యాయము తోడన్
UII              IIU          UII
‍పుానిక బాధ్యత   లేలుచు
   UII        UII      IUI       UII       IIU
మానస బంధము లనేలె  మంచిగ మనుచున్ ॥

------------------------
8. పద్యం.
  UII       UII       UII
పిల్లలు పౌత్రుల తోడను
IIU        IIII        IUI        UII         IIU
చల్లగ సుఖపయ నమేలు జన్మమె గురుతౌ
    UII       IIII        UII
కొల్లగ   పెరిగిన   వంశపు
    UII      UII      IUI      UII      IIU    
  వెల్లువ జల్లుల వరాల వేడ్కల మునిగెన్ ॥
----------
9. పద్యం.
  IIU         UII        UII
శతమా  నంభవ    తీ,శుభ
    IIU    UII       IUI      UII     UU
శతమా నంభవ తినీకు సద్గుణ ధామా
     IIII         UII      UII
హితములు కాగల వెన్నియొ
   IIII          UII    IUI         IIII        UU
సతతము నీపరి జనాలు సవ్యము లేలన్॥
---------
కంద పద్య రచన,
శ్రీమతి , పుల్లాభట్ల-
జగదీశ్వరీముార్తి.

---------------------
తే:గీ: 
ప్రతీ పాదంలో ఒక సుార్య గణం , రెండు ఇంద్ర గణాలు ,
రెండు సుార్య గణాలు ఉండాలి.
యతి :   నాల్గవ గణం మొదటి అక్షరం.
1. పద్యం.
UI      UII         UUI         III         UI   
ఇంటి వేడుక,  తీయన్ని   ఋచులు పండ                 
UI       UII            IIIU          UI    UI
వేంక   టేశుడు   విజయతో  వేడ్క  గుాడి
III       UII          UII        UI     UI
కదలి వచ్చెను    కన్నుల   కాంతు లీన
UI        UIU       IUI           UI      III  
షష్టి    పుార్తినా  డు,పెండ్లి   సంద  డలర  ॥
-----------------
2.పద్యం.
తే:గీ:
UI        UIU         IUI            UI    UI
విందు భోజన  మ్ము ,వేడి  వంట కమ్ము
  UI          IIIU          IUI      UI       UI
బంధు  జనులగుా  డిప్రీతి  పంచి  ,  పెట్టి
UI            UII       IUI           UI    III
మెండు  సంబర ముతోడ   మెచ్చు కొనుచు
UI        UII         IUI         III        III
పంచె  సంతస  మలర బహుమ తులను ॥
---------------

ఆటవెలది: 4..పాదాల లో
ముాడు సుార్య గణాలు , రెండు ఇంద్ర గణాలు ,
ఐదు సుార్య గణాలు  ఉంటాయి.
మొదటి గణం మొదటి అక్షరానికి
నాల్గవ గణం మొదటి  అక్షరం యతి కుదరాలి.

1.పద్యం.
UI     UI      UI       IIIU          IIUI
అత్త మామ లందు అలరుగౌ  రవముంచి
UI       UI   UI    UI    III
సాధు  బుద్ధి తోడ  సేవ  లిడుచు
  UI    UI   UI        UIU       IIUI
కోడ లైన స్వాతి,   కొలచి   కుాతురల్లె
UI     UI     UI    III       III
పుట్టి నింటి పేరు పుడమి నిలిపె ॥
-------------------------
2. పద్యం.
ఆ:వె:
UI      UI     UI        UIU       IIUI
షష్టి  పుార్తి  నాడు  సంతస  మ్మదెనిండ 
  UI         UI   UI      UI       UI
ఈశ్వ  రమ్మ  యిచ్చె  నిచ్ఛ   తోడ
   III         UI       III          UIU     UIU
ఇలను  మంగ ళముల,  నేలుఆ  శీస్సులుా
UI       UI    UI       III           III
వంద నాలు జేసి   వరుస  గొనుమ॥
------------------------------

అ:వె:
   UI    UI     UI    IIUI        IIUI
కుార్మి  నుారి వారి కుపకార ములుచేసి
UI       UI      III          UI    UI
పుణ్య కార్య ములను బాగ జేయ ।
III       UI      III        IIUI       UIU
ఒకరి మించి నొకరు తమదైన రీతిలో
UI      UI    III       UI      III
ఆల సింప రిరువు రాలు మగలు ॥
ఆ:వె:
UI        UI     III         UIII           UUI
బంధు మిత్ర  జనుల  బంధముల ప్రేమించి
UI       UI      UI       III     III
మాన నీయు లౌచు మసలె నిలను।
UI    UI     UI      UIU    IIUI
శేష జీవి తమ్ము  సార్ధక మ్మగునట్లు
UI       III        UI    UI     UI
దొడ్ద గుణము లేలె ధన్యు లౌచు ॥

(దొడ్డ  గుణము లేలు దొరలు వారు.)

రచన ,  శ్రీమతి -
పుల్లాభట్ల  జగదీశ్వరీ ముార్తి.
కల్యాణ్.
8097622021


2.పద్యం. 
UU        IIII            IIII
సన్యా  సిగమస   లుకొనుచు
UU      IIII            IUI       IIU       IIU
కవ్యా  దిసుజను లజేరి   కవనాం   బుధిలో
UII         IIU      UII
సవ్యపు జలకా లాడుచు
  UII          UII        IUI        IIU      IIU
దివ్యపు   సారము  లగ్రోలె  ధరలో  నతడే ॥

No comments:

Post a Comment